Afbeelding
05 nov 20
05 nov 20
D66 verwelkomt rechtsstaatstoets in Europese begroting

Er komt rechtsstaatstoetsing in de Europese begroting. Dat is de uitkomst vandaag van de laatste ronde van onderhandelingen tussen de twee Europese wetgevers: het Europees Parlement en de Europese Raad. Hiermee is de weg vrij om de Europese meerjarenbegroting aan te nemen. D66-Europarlementariƫr Sophie in 't Veld heeft lange tijd aangedrongen op een dergelijke toets en juicht daarom het vandaag bereikte akkoord toe:

"Dit is een mijlpaal voor Europa. Een land dat de rechtsstaat niet respecteert, zet zijn EU-subsidies op het spel. Het valt niet uit te leggen aan EU-burgers waarom hun belastinggeld blijft doorvloeien naar lieden als Viktor Orban of de Poolse regeringspartij, die systematisch de democratie en rechtsstaat hebben afgebroken in hun landen. De EU is een waardengemeenschap en daarbij hoort: geen EU-geld meer naar corrupte autocraten."

Binnen de EU moeten de lidstaten elkaar bij de les houden ten aanzien van de rechtsstaat. Die verantwoordelijkheid werd de afgelopen jaren liever ontweken, waardoor regeringen in Polen en Hongarije relatief ongestoord hun gang konden gaan. Het Europees Parlement en de Raad (lidstaten) zijn nu echter een procedure overeengekomen om dergelijke impasses in de toekomst te voorkomen. Als wordt vastgesteld dat een lidstaat de rechtsstaat niet respecteert, dan stelt de Europese Commissie voor om de EU-subsidies op te schorten. De Raad (lidstaten) moet vervolgens zelf besluiten om dat proces ook daadwerkelijk in gang te zetten. Geen besluit nemen en uitstellen is geen optie meer.


De onderhandelingen over de Europese begroting en rechtsstaatstoetsing begonnen afgelopen zomer, nadat nationale regeringsleiders onderling een akkoord bereikten. De formulering van wat "rechtstaatsconditionaliteit" inhield was bewust vaag gehouden, aangezien de regeringsleiders het onderling niet eens konden worden. Dat gaf het Europees Parlement de kans om namen de Europese kiezer invloed uit te oefenen. In 't Veld is blij met hetgeen de druk heeft opgeleverd:

"Samen met de onlangs ingevoerde rechtsstaats-APK heeft de EU in korte tijd twee instrumenten erbij gekregen, om op te treden tegen regeringen die de grondrechten van Europeanen met de voeten treden. Allebei op initiatief van het Europees Parlement". Toch ziet zij deze stap als een keerpunt, niet als een eindpunt: "Ook nationale leiders moeten nu hun verantwoordelijkheid gaan nemen voor de Europese rechtsstaat. Er is veel herstelwerk te verrichten."

Er is nu een stevige hamer aan de gereedschapskist van Commissiepresident Von Der Leyen toegevoegd. We roepen de Commissie op om daarmee aan haar plicht te voldoen als hoedster van de Europese verdragen, en alle subsidie-uitgaven die de rechtsstaatstoets niet doorstaan, op te schorten.

Het Europees Parlement bedong tevens dat de eindontvangers van subsidies niet worden benadeeld. "MKB bedrijven, gemeenten, maatschappelijke organisaties moeten niet bestraft worden voor het wangedrag van hun regering. Dus hebben we gewaarborgd dat de regeringen hun financiering moet blijven doorbetalen. Zo zijn sancties gericht, en raken ze de zondaars in hun portemonnee, niet de bevolking", concludeert in 't Veld.

print